Veiligheidstechniek in de dierentuin

Katachtige roofdieren en vooral tijgers en leeuwen vormen de attractie van veel dierentuinen. Ervaren verzorgers bekommeren zich om een op de dieren afgestemde omgang en de dierentuinen zorgen voor hun veilige huisvesting. Desondanks gebeuren er helaas nog steeds ongelukken, waarbij door menselijk tekortschieten gevaar ontstaat. Veiligheidstechniek, zoals die in de industrie allang is ingevoerd, zou de situatie ook in dierentuinen kunnen verbeteren. Dat laat de veiligheidsschakelaar CET van Euchner zien, die aan een tijgerverblijf in de overdekte dierentuin van Münster werd geïnstalleerd.

Het aantal dodelijke ongevallen in dierentuinen is niet hoog, de gevolgen echter zijn catastrofaal. Meestal is onoplettendheid van het personeel de oorzaak, zoals ook in Münster bleek, toen enige tijd geleden een verzorger door een Siberische tijger werd gedood. In de dierentuin van Keulen had een verzorgster, vóór het schoonmaken van het verblijf, vergeten een tijger in te sluiten. In een Berlijns dierenpark werd een verzorgster doodgedrukt door een muskusos; ook zij had vergeten de deur van het verblijf te sluiten.

CET toepassing 1Daaruit heeft de overdekte dierentuin van Münster zijn consequenties getrokken en is begonnen de dierenverblijven te voorzien van een effectieve veiligheidstechniek zoals die in de industrie allang gemeengoed goed is. De toepassing van het systeem zou daarbij opgang kunnen maken en een voorbeeld kunnen zijn voor andere toepassingsgebieden in de dierentuin als ook voor andere dierentuinen. Daarom gaven de dierentuin, het districtsbestuur als bevoegde inspectiedienst en de bedrijfsvereniging de voorkeur aan een veiligheidssysteem, dat later ook in meer dierenverblijven ingezet moet kunnen worden. Het is de veiligheidsschakelaar CET van Euchner, die in verschillende uitvoeringen verkrijgbaar is en naast een elektronisch gecodeerde activator ook een mechanische vergrendeling bevat.

Gewoonlijk wordt de CET toegepast bij de beveiliging van veiligheidsdeuren aan machines en installaties. Door de vergrendelingsfunctie met vergrendelingsbewaking kan de CET ideaal worden ingezet bij de bescherming van personen. Zijn uiterst stevige metalen behuizing maakt de toepassing onder de meest barre omgevingsomstandigheden mogelijk. De CET bereikt een sluitkracht van 6500N, een eigenschap die vooral bij grote en zware deuren gunstig is.

Vergrendelde deuren voor meer veiligheid

In de overdekte dierentuin van Münster wordt de veiligheidsschakelaar nu gebruikt voor de beveiliging van het tijgerverblijf. Een elektrohydraulische sluitinstallatie dwingt de dierverzorger tot een systematische handelwijze voordat hij de kooi of het buitenverblijf kan betreden. De toegang tot de afzonderlijke gebieden is uitsluitend mogelijk via een sluis, waarvan de toegangen tegen elkaar vergrendeld zijn. De veilige werking van deze vergrendelingen wordt steeds door een veiligheidsschakel CET gewaarborgd. Deze bevinden zich in de sluis en vóór de deur die naar het buitenverblijf leidt; de gehele installatie wordt door een SPS bestuurd.

Met deze veiligheidstechniek kon de bescherming van de medewerkers op een duidelijk hoger niveau worden gebracht. Om het buitenverblijf te kunnen betreden, lokken de medewerkers de dieren het binnenverblijf in. Vervolgens is de bediening van de beveiligingsinstallatie met de zogenoemde terreinsleutel mogelijk. In de sluis en vóór de deur die naar het buitenverblijf voert, bevindt zich een grendel met de veiligheidsschakelaar CET, die alleen kan worden geopend wanneer alle andere gesloten zijn. Door het sluiten wordt in een cilinder druk opgebouwd. Voldoende druk veroorzaakt een impuls, die ook de optische indicatie van de vergrendelingsstatus aangeeft: groen betekent vrijgave. Wanneer de indicaties voor beide grendels groen zijn, kan de deur naar buiten met een sleutel worden vrijgegeven en geopend. Aanvullend moet de dierverzorger zich via een monitor ervan overtuigen, dat beide tijgers daadwerkelijk in de binnenverblijven zijn en de grendels gesloten zijn. Er is slechts één terreinsleutel zodat een tweede verzorger de deur niet abusievelijk kan openen. De medewerker, die het dierenverblijf reinigt, draagt de sleutel bij zich. In geval van nood kunnen door middel van de sleutelschakelaar de veiligheidsfuncties van het dierenverblijf buiten bedrijf worden gesteld.

Voorafgaand aan de installatie werd overeenkomstig de machinerichtlijn een gevarenanalyse gemaakt evenals de vervaardiging van de genormaliseerde documentatie door de firma Niehues. De vrijgave van de installatie vond plaats na uitvoerige beoordeling door de bedrijfsvereniging als ook door het districtsbestuur in Münster als bevoegde instantie. Videobewaking, opbouw van de elektromechanische veiligheidstechniek zoals sloten, traliehekken, etc. evenals de schriftelijke instructie van het personeel behoorden daarbij tot de verantwoordelijkheid van de dierentuin.

Veilig tegen abusievelijk openen

CET_CET-AR 2015-04-09 10_Algemeen_VDDe CET vormt eerst dan een optimale oplossing, wanneer in de machine- of installatiebouw een hoge mate van beveiliging tegen ongeoorloofd handelen moet worden gegarandeerd. Daartoe draagt de transpondertechnologie bij, waarbij aan iedere schakelaar een gecodeerde activator door middel van een leerproces eenduidig wordt toegekend. Door de Unikat-codering is het omzeilen met een tweede activator niet mogelijk. Door de combinatie van mechanische vergrendeling en transpondentechnologie is de veiligheidsschakelaar een waarborg voor optimale veiligheid. Performance Level e (PLe) evenals Categorie 4 volgens EN-ISO13849 worden al met een CET bereikt. De CET voldoet eveneens aan de gestelde eis uit de EN1088 / EN-ISO14119 ten aanzien van een bewaakte vergrendeling. Met de veiligheidsschakelaar CET biedt Euchner twee vergrendelingsprincipes (ruststroomprincipe en werkstroomprincipe) aan. De mechanische vergrendeling volgens het ruststroomprincipe wordt bijvoorbeeld toegepast bij de overdekte dierentuin van Münster. De ontgrendeling van de veiligheidsschakelaar vindt hier plaats door het leggen van spanning op de vergrendelingsmagneten.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.