Robots: zullen ze onze banen overnemen?

Michael Jakal, Distrelec

Het lijkt er steeds meer op dat de snelle vooruitgang van technologische ontwikkelingen mensen overbodig zal maken. We hebben het gevoel dat de enige taak die ons nog resteert het uitzetten van de verlichting op het werk zal zijn. Omdat automatisering, via netwerken verbonden Industrie 4.0-robots en kunstmatige intelligentie zich zo snel lijken te ontwikkelen, is dit gevoel begrijpelijk. Maar is dit ook daadwerkelijk het geval?

Met technologische vooruitgang ontstaan er voorspellingen, ideeën en gedachten die een beeld moeten schetsen van wat er zal gebeuren op de middellange tot lange termijn. De
samenleving heeft hier al vaak mee te maken gekregen. Toen in de jaren 80 de computer zijn intrede deed in kantoren, werd er voorspeld dat er verschillende banen zouden verdwijnen en dat papier spoedig overbodig zou worden. We zitten momenteel al ruim in de 21e eeuw, en toch nemen werkgevers nog steeds mensen aan en zijn bureaus nog steeds bedekt met
papier.

Voorspellingen neigen de positieve of negatieve uitersten te benadrukken. Ja, computers maakten een aantal functies overbodig, maar er ontstonden hele nieuwe functies in IT en software ter vervanging. En papiergebruik is absoluut verminderd, maar niet volledig versnipperd. Dus als we een pragmatischer standpunt innemen: welke banen zullen echt door robots worden overgenomen, als zoiets al zal gebeuren?

Tot nu toe hebben de meeste robots altijd herhalende taken uitgevoerd. De robots zijn geprogrammeerd om het proces van picken en plaatsen van componenten, of het lakken van de carrosserie van een auto, exact te volgen. Dergelijke taken eisen hun tol van mensen, door vermoeidheid, slechte houding tijdens het werken of door mogelijke schade aan lucht­wegen. Robots kunnen dergelijke taken uitvoeren zonder pauze en met uiterste precisie, waardoor meer producten met een hogere kwaliteit kunnen worden gemaakt.

Menselijke aanraking

Dankzij de toevoeging van meer gevoel, bijvoorbeeld door middel van kracht-koppelsensoren, kunnen robots nu taken uitvoeren waarvoor een ‘menselijke aanraking’ nodig is. Robots kunnen bijvoorbeeld niet-uniforme objecten slijpen en polijsten, een taak die eerder door een deskundige operator zou worden ondernomen. In dergelijke situaties is er zeker enige reden om te denken dat een menselijke functie zal worden vervangen.

Collaboratieve robot

In sommige gevallen zullen robots naast ons kunnen werken en taken kunnen oppakken die niet mentaal veeleisend zijn of die te gevaarlijk zijn om door mensen te worden opgepakt. De engineers van Ocado Technology zijn bezig met de ontwikkeling van een collaboratieve robot, genaamd SecondHands, die is ontworpen om menselijke technici te ondersteunen bij reparaties. Het doel is om te zorgen dat de robot proactief ondersteuning biedt en zich bewust is van zijn omgeving, waardoor hij een competente partner is bij de te ondernemen activiteit. In een logistiek centrum zal de robot ook veilig actieve apparatuur visueel kunnen beoordelen. Dit zou voor een mens te gevaarlijk zijn.

Ook in de geneeskunde kunnen collaboratieve robots een rol spelen. De firma Medineering heeft een robotische positioneerarm ontwikkeld, die verschillende robotische gereedschappen nauwkeurig op hun plaats kan houden bij invasieve chirurgie. Het eerste gereedschap, een endoscopische geleidingsrobot, zorgt voor positionering zonder trillingen en vermijdt het gevoelige weefsel tijdens chirurgische ingrepen. Deze derde hand vervangt een personeelslid tijdens de procedure. Dit geeft dit personeelslid echter ook tijd voor andere taken die een medische professional moet uitvoeren, terwijl ook de kosten van dergelijke medische ingrepen worden beperkt.

Exoskeletten

Andere soorten robots zullen mensen fysiek ondersteunen bij herhalende taken die vaak leiden tot RSI (repetitive strain injury), maar waarvoor robots momenteel nog niet getraind kunnen worden. De Crax X is een exoskelet dat is ontworpen door German Bionic Systems voor ondersteuning van de rug en hulp bij het tillen. Het vasthouden van elektrische gereedschappen en het werken onder een auto in een productielijn kan belastend zijn voor spieren en gewrichten. Dergelijke exoskeletten vormen een aanvulling op het lichaam, die tijdens het werken belasting verminderen en comfort verhogen.

Andere robots worden alleen in het softwaredomein gebruikt als chatbots. Deze robots worden ondersteund door Deep Learning en beschikken over een bepaald niveau van natuurlijk taalbegrip en interactievaardigheden. Veel bedrijven beginnen dergelijke robots intern te testen, en gebruiken ze om aanvragen voor IT-ondersteuning te verwerken. Ze volgen de 80/20-regel en kunnen antwoorden geven op veel van de algemene vragen die worden gesteld. Tegelijkertijd kunnen ze vragen waarvoor menselijke interactie nodig is herkennen en doorsturen.

Talrijke mogelijkheden

Net als bij de vele voorgaande technologische revoluties het geval was, is het onwaarschijnlijk dat robots alle banen zullen overnemen. Het is duidelijk dat simpele, routinematige en herhalende taken het meeste risico lopen. Maar net zoals bij de computerrevolutie die eraan vooraf ging, zullen de groei in robotica en de vooruitgang in de mogelijkheden van robots talrijke mogelijkheden bieden. De maatschappij en de overheid moeten deze veranderingen en hun impact begrijpen, om ervoor te zorgen dat we voorbereid zijn.

In zekere mate gebeurt dit al. Veel landen op de wereld hebben bèta-programma’s opgezet om carrières in wetenschap, technologie, techniek en wiskunde te bevorderen. Dit zal ervoor
zorgen dat de volgende generatie school­verlaters is voorbereid op een wereld met meer robo­tische interactie. En omdat bepaalde industrieën meer risico’s van robotische interventie ondervinden, moeten overheden ervoor zorgen dat de industrie en de maatschappij over de middelen beschikken om steun te bieden bij omscholing.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.