Robotisering in de Lucht

 Het antwoord op de ergste nachtmerrie van elke piloot is dichterbij dan je denkt: Sommige recreatieve vliegers kunnen nu privévliegtuigen kopen die veilig kunnen landen in noodsituaties. Als enthousiast privevlieger (PPL en bezig met Instrument Rating) op een Cirrus SR22T vertrouw ik tot op heden op de “pull CAPS” functie. Deze zorgt ervoor dat de Cirrus in een noodsituatie gewoon landt met de hulp van een parachute (zie YouTube filmpjes hierover).

Luchtvaartveiligheid deskundigen hebben al heel lang een toekomst voor ogen waarin verdwaalde of onwel geworden vliegers kunnen vertrouwen op een enkel commando - de "grote rode knop" - om de besturing over te geven aan computers. De software redt levens door crashes te voorkomen en vliegtuigen snel op de grond te zetten. De volgende reuzensprong in cockpitautomatisering verschijnt op een onwaarschijnlijke plaats: eenmotorige propellervliegtuigen die door ‘weekendpiloten’ worden gebruikt.

Dergelijke systemen kunnen de snelheid van vliegtuigen en de motorprestaties zelfstandig beheren, terwijl ze automatisch afdalen naar de dichtstbijzijnde geschikte luchthaven. Er is software ontworpen die communiceert (zonder menselijke input) met luchtverkeersleiders, ‘line up’  met de juiste start- en landingsbaan en het landingsgestel uitklapt.  Ondertussen ontwijkt de software stormen en heuvels en voert indien nodig een ‘holding’ uit. Na het touchdownen zijn er weer andere sensoren bedoeld om automatisch te helpen remmen en de motor uit te schakelen.

Tot voor kort waren totale "auto-land" mogelijkheden onvoorstelbaar in vrijwel alle civiele vliegtuigen. Nu krijgen recreatie piloten toegang tot geavanceerde geautomatiseerde veiligheissystemen die meer functionaliteit dan die in veel commerciële vliegtuigen. Voorstanders van de systemen voorspellen dat ze binnen 10 jaar kunnen beginnen met het hervormen van jetliner cockpits.

De nieuwe functies zijn goedgekeurd door de Amerikaanse air-safety regulators en sinds mei zijn verkrijgbaar. Het instapmodel kost ongeveer $ 150.000 aan extra software.

 

FOTO: GARMIN.

Deze systemen zullen in de commerciele luchtvaart waarschijnlijk het eerst opdagen in vrachtvliegtuigen. De huidige tweepilootbemanningen kunnen uiteindelijk worden vervangen door één enkele piloot, die vanaf de grond wordt gecontroleerd en in extreme gevallen wordt die vervangen door een autolandsysteem in geval van een fysiek onwel geworden piloot.

Verbeterde automatisering daagt fundamentele concepten uit over de superioriteit van de menselijke besluitvorming, vooral te midden van de snelle evolutie van steeds autonomere voertuigen in de lucht maar ook op de snelweg.Sommige deskundigen zijn van mening dat menselijke piloten betere beslissingen nemen in de lucht dan computers Sceptici maken zich ook zorgen over de betrouwbaarheid van de software en onvoldoende toezicht door de luchtvaartautoriteiten. Het ene kamp (Boeing)stelt dat je veel meer crashes kan vermijden door het verbeteren van de handmatige vliegvaardigheden plus de bereidheid van piloten om snel en volledig de besturing over te nemen wanneer de geautomatiseerde systemen in de fout dreigen te gaan. De Europese vliegtuigbouwer Airbus heeft lang geleden besloten dat piloten de automatische systemen niet kunnen uitschakelen. Het automatiseringsdebat zal ongetwijfeld toenemen als de volgende generatie lijnvliegtuigen met meer capabele systemen van de assemblagelijnen rollen.