Kunstmatige intelligentie + zelfoverschatting

Liam van Koert

Een van de uitspraken van een onlangs geïnterviewde AI-expert - het resultaat van dat ­interview is in deze uitgave te lezen - bleef nog even nasudderen. Hij deed me denken aan een ‘discussie’ die ik met een Vision + Robotics-­lezer had tijdens een lange rit naar Duitsland. Het onderwerp? De automaat. In dit geval die van de auto, maar je zou er zomaar elk stuk automatisering voor in de plaats kunnen zetten. De stelling was dat de mens helemaal niet goed kan autorijden en vatbaar is voor zelfoverschatting. Met de hand schakelen? De ­automaat kan dat veel beter. Ook al denken nog steeds veel autopuristen daar anders over. Ik - als ‘stick driver’ - kon me er ergens wel in vinden, al moest ik ook gniffelen over een kop in NRC vandaag: ‘zelfrijdende robot stopt voor onkruid. Blijkbaar zijn de sensoren van de ­Hagashuttel die tussen de Leyweg en het ­Hagaziekenhuis op en neer pendelt nogal snel afgeleid. Maar goed. Ook ik dwaal af.

Tijdens het interview zegt Jasper van Wognum, oprichter van BrainCreators een waar ding over het probabilistische karakter van kunstmatige intelligentie. Als mens zijn we geneigd een ­systeem dat een output genereert dat in 80 procent van de gevallen correct is niet al te ­serieus te nemen. Hooguit om ons te informeren. Maar om daar automatisch een beslissing aan te koppelen? Nee, dan doen we het toch liever zelf. Zelfs als we als mens objectief ­beschouwd maar een slagingspercentage van 70 procent halen. Het door zelfoverschatting gevoede gevoel liever zelf in controle te zijn - in het verkeer zijn medeweggebruikers die ­uiteraard niet zo goed rijden als ikzelf blijkbaar van geen enkele invloed op een eventuele ­ongewenste uitkomst - prevaleert.

En terwijl ik dit schrijf en denk aan Wallenski die zo meteen de column achter in dit blad gaat vullen, bekruipt me een onheimelijk ­gevoel. Wat als ik ook hier lijd aan schromelijke zelfoverschatting en Wallenski binnenkort ­betere teksten produceert dan ik zelf? Is dan ook het journaille een verzameling zelflerende algoritmes dat het internet afschraapt en unieke SEO-vriendelijke teksten produceert op ­basis van door weer andere algoritmes geproduceerd nieuws? En een stapje verder: vinden deze ‘nieuwsgeneratoren’ dan hun bron in ­relevante sensoren in het nauw verweven ­wereldwijd IoT-netwerk?

‘Uit betrouwbare bron - de koelkast van mevrouw Jansen - vernamen wij dat…’

Voorlopig zal het gok ik zo’n vaart niet lopen. Al doet het gereedschap dat ik Wallenski vandaag mee zal geven wellicht anders vermoeden. Article Forge komt namelijk uit de gezamenlijke AI-stal van MiT, Stanford, Oxford, Harvard en Carnegie Mellon. Niet de eerste de beste universiteiten zou je zeggen. Dat moet dus wel heel goed zijn toch?

Voor de proef op de som heb ik de kop van deze column in elk geval Wallenski-vriendelijk gemaakt. In het Engels - Article Forge zal de ­Nederlandse taal niet machtig zijn - zal ik het zelfbedachte artificial intelligence + overconfidence gebruiken in plaats van het door Google voorgestelde ‘self-estimation’. ***Zucht***. Of overschat ik mezelf hier dan toch te veel?

Liam van Koert