Menselijke robots in de toekomst

Bert Stap

We lezen steeds meer berichten dat we in de toekomst te maken gaan krijgen met menselijke robots. Geen 4-, 6- of meer-assige industriële robots, maar robots met een grote gelijkenis met de mens. Robots met goed ogende gezichtjes en een leuk figuurtje zijn volgens de voorspellingen de toekomst. Was dit eerder science fiction, nu begint het werkelijkheid te worden.

Professor Hiroshi Ishiguro van de universiteit van Osaka voorspelde jaren geleden al dat we waarschijnlijk op een dag robots voor mensen zullen aanzien. Geen toekomst meer voor lasrobots, bewerkingsstraten met robots en geen verpakkings- of stapelrobots meer. Nee, de toekomst is de robot die het ene moment aan het lassen is, het andere moment aan het verpakken en aan het eind van de dag nog even de administratie bijwerkt. In de weekenden voetbalt of schaatst de robot op hoog niveau. De Sven Kramers van nu zijn dan verleden tijd. Het Nederlands elftal kan opeens weer meedoen op mondiaal niveau. ’s Nachts wordt de robot ingezet als bewaker, als de robot al niet continu in een drieploegendienst werkt.

Wat een toekomst ligt er voor ons als je even achterover zakt en gaat dagdromen. Zelf heerlijk in het zonnetje liggen op een ver strand terwijl thuis en op het werk alles doorgaat. Grasmaaien, de vuilnisbak buiten zetten, allemaal verleden tijd. Alles is via een app te volgen en eventueel bij te sturen. De schoonmaakster kan ontslagen worden, want de robot doet dat er wel even bij. Wassen, strijken, boodschappen, klusjes en nog veel meer. Vanmorgen kwam ik zelfs een berichtje tegen dat binnen 50 jaar seks met een robot heel normaal zal zijn. Niet dat dit idee voor mij erg aantrekkelijk is. Maar nog even en iemand gaat nadenken over de mogelijkheden van een eventuele voortplanting van twee robots. In 2015 hadden we al een kleine inkijk in de toekomstmogelijkheden door de film Ex Machina waar de mooie vrouwelijke robot Ava een driehoeksverhouding heeft met twee mannen.

We zien al allerlei ontwikkelingen op het gebied van de huishoudrobot, de robotdieren (als alternatief voor de huisdieren) en de zorgrobot. Ontwikkelingen die steeds maar verder gaan. Geen grenzen meer aan de robotica. Als ik blijf dagdromen zie ik allerlei prachtige toekomstperspectieven. Allerlei robots zullen dan in de praktijk gaan functioneren. Een dakdekkersrobot, met als voordeel dat we niet meer te maken hebben met allerlei eisen voor werken op hoogte. Een robot in de drieploegendienst die niet vraagt om een ploegentoeslag. Een chirurgrobot, die 24 uur achter elkaar kan opereren, zeven dagen in de week. Gelijk een flinke besparing in de gezondheidszorg. Een vuilnisrobot, die niet meer gaat staken voor betere arbeidsomstandigheden. Robots in de plantsoenendienst van de gemeente, die steeds maar door blijven werken. Ambtelijke robots, die 24 uur bereikbaar zijn. Politierobots, die overal inzetbaar zijn. Robots in de tweede kamer, die heel to the point zijn en niet uren over futiliteiten staan te discussiëren. Geen grenzen aan de mogelijkheden.

Nu ben ik nog dagelijks bezig met veiligheid van robotinstallaties. Steeds maar weer discussiëren over afschermingen, veiligheidsschakelaars, wel of geen vergrendelde schakelaars en of een Performance Level wel of niet gehaald kan worden. Met de komst van de menselijke robot zijn dan ook deze discussies ten einde en ben ik, zoals zovelen, werkeloos. Voor mij op zich niet zo’n probleem omdat ik dan van mijn rustige oude dag hoop te genieten. Maar ja, hoe moet het met de generatie na ons? Toch zal dit volgens veel geleerden de toekomst zijn. Veilige robots die rekening houden met de aanwezigheid van de mens en dat een mens domme dingen kan doen. Veiliger kan toch niet? Tegen die tijd zal er wereldwijd wel een nieuw veiligheidslevel voor robots bedacht worden. Bijvoorbeeld een RS5 niveau (Robot Safety 5 Niveau). Voor de luxere uitvoeringen dan een RSX5 niveau. Via een klant hoorde ik dat ze in Amerika bezig zijn met de ontwikkeling van een nieuwe robotnorm waarbij rekening gehouden gaat worden met het effect dat een robot bij een onverwachts contact met een mens kan hebben. Men zou dan meer rekening gaan houden met de impact die een robot kan hebben. Dus totaal andere begrippen en uitgangspunten voor de veiligheid. Daarbij komt dan natuurlijk ook nog dat veiligheidsconsultants zoals ik op termijn worden vervangen door robotconsultants die veel sneller een goed advies kunnen geven dan de huidige veiligheidsconsultants.

Als we even blijven dagdromen dan komen er allerlei leuke opties voorbij. Zeker als we even gaan kijken naar de privésfeer. Geen vervelende klusjes meer in het weekend want moeder de vrouw geeft haar opdrachten rechtstreeks aan Henry onze huisrobot. Alles wordt op de juiste tijd gedaan. Ellenlange klusjeslijsten zijn verleden tijd. Niets is meer te laat. Voor ons ook weer het voordeel dat het eten exact op de juiste tijd op tafel staat en altijd even lekker is omdat het menu helemaal op onze wensen is afgestemd. Geen aangebrand eten meer omdat de robot tijdens het bereiden van het eten even aan de telefoon zit met een vriendin. Natuurlijk ’s avond een potje schaak tegen een tegenstander waar niet van te winnen valt. Heel veel tijd om te gaan sporten, leuke tripjes, meer vrije tijd voor ontspanning.

Opeens schrik ik wakker. Oeps! Wat moet ik gaan doen met al die vrije tijd?

Bert Stap