Robots na corona

Liam van Koert

Ik zat laatst - op de valreep voor corona - op een feestje met een neurowetenschapper die zich voor zijn werk op het grensvlak van ­hersenbrouwsels en kunstmatige intelligentie begeeft. Zijn overtuiging: op termijn valt alles wat zich in het menselijk brein afspeelt ook te digitaliseren. Dus ook 'creatief zijn' en 'gezond boerenverstand' zijn niet per definitie exclusief voorbestemd voor de mens. Een provocerend standpunt dat mijn kijk op 'Life, the universe and everything' uitdaagt. Stiekem heb ik die exclusiviteit ook altijd een wat verheven standpund gevonden, ingegeven door angst voor robotdistopie of juist wishfull thinking van enthousiasten of juist teleurstelling in de huidige stand der techniek. Er zijn genoeg andere soorten dan de mens die zich zelfbewust in de spiegel herkennen, creatief zijn en hun brainpower aanwenden om het leven een stukje mooier te maken. Dus waarom zou AI niet zelfbewust kunnen worden? En leeft het dan? Of is leven per definitie biologisch? Wist je dat de eerste celweefselrobots bestaan?

1,5 meter corona-isolatie stelde mij in staat wat dieper het corona-abbys in te zakken. De dood loert. Maar wat is dood? Tot nu toe heb ik me die altijd voorgesteld als een digitale overgang. Je leeft, of je bent dood. Maar steeds ­vaker vraag ik me af of die niet ook analoog is. Geleidelijker. Als de scheiding tussen zee en strand. Een verstrengelde staat kan tijdelijk beide waar zijn. Dus de kans dat er ooit levende robots bestaan?  Ik zou zeggen op termijn ­onvermijdelijk. Het leven kruipt waar het niet gaan kan. Zelfs het levenloze corona weet er van. En de menselijke voorhoede? Die wordt cyborg.

Eng he? Of ook wel gaaf? Dat ligt eraan. Wij mensen creëren naar ons evenbeeld. Ik gok dat spiegelneuronen er wat mee van doen hebben, maar ik ben geen expert. En als robots net als mensen zouden zijn maar dan slimmer en sterker? Tenzij de geboorte van nieuw ­bewustzijn door IoT een soort alomvattende Borgbot oplevert, kan je ook niet alle robots over één kam scheren. Een zorgrobot is geen militair wapen of patrouillehond.  En een logistieke inpakhulp die zichzelf 24/7 aan de lopende band ziet staan, heeft dan misschien ook ambities. Misschien wil hij wel een gezin en zichzelf gaan voortplanten...

Tijd om weer even het levende zand tussen mijn blote tenen te voelen. V+R #3 - wat eigenlijk een beursspecial had moeten zijn - reflecteert nu over een tijd na corona. Wat verwachten we van onze waarnemende robots en met welke vooroordelen voeden we ze? Morgen zijn ze misschien een verre buur, collega of zelfs een goede vriend.

Liam van Koert